Nasa Malta na: paglipat ng trabaho, probation, notice at mga karapatan mo

Makakaalis ka sa masamang trabaho sa Malta nang hindi nawawala ang karapatan mong manatili rito, basta tama ang pagkakasunod-sunod. Nakasulat ang mga patakaran sa probation, notice at leave sa Department for Industrial and Employment Relations (DIER), at para ito sa iyo kahit anong passport ang hawak mo. Ito ang sinasabi ng mga ito, at ang nag-iisang patibong para sa mga may hawak ng Single Permit.

Probation

Anim na buwan bilang default para sa indefinite contract. Puwedeng magkasundo sa mas maikli, hindi kailanman sa mas mahaba, maliban sa mga technical, executive, administrative o managerial na staff na kumikita ng hindi bababa sa dalawang beses ng minimum wage, kung saan maaari itong umabot ng isang taon.

Proporsyonal ang probation sa mga fixed-term contract: isang katlo ng contract kung wala pang anim na buwan, hanggang anim na buwan para sa mga contract na labing-anim na buwan o higit pa. Walang bagong probation ang renewed contract para sa parehong trabaho.

Sa panahon ng probation, puwedeng tapusin ng alinmang panig ang employment nang walang binibigay na dahilan. Pagkatapos ng unang buwan mo, may isang linggong notice.

Mga notice period

Pagkatapos ng probation, nakadepende ang notice sa tuloy-tuloy mong serbisyo sa employer na iyon:

Serbisyo	Notice
Higit sa 1 buwan, hanggang 6 na buwan	1 linggo
Higit sa 6 na buwan, hanggang 2 taon	2 linggo
Higit sa 2 taon, hanggang 4 na taon	4 na linggo
Higit sa 4 na taon, hanggang 7 taon	8 linggo
Higit sa 7 taon	1 dagdag na linggo bawat taon, hanggang 12 linggo

Puwedeng sang-ayunan ang mas mahabang panahon para sa mga technical, administrative, executive at managerial na posisyon. Ayon sa DIER, hindi na maaaring pahabain ang itinakdang panahon sa ibang kaso. Magbigay ng notice nang nakasulat at itago ang kopya.

Sa Single Permit: huwag mag-resign muna

Nakatali sa employer mo ang permit mo. Kapag nag-resign ka nang wala pang nakahanda, nagsisimula nang tumakbo ang orasan.

Ang tamang pagkakasunod-sunod:

1. Humanap ng bagong employer at pumirma ng contract sa kanila.
2. Ang bagong employer ang magsusumite ng change-of-employer application sa Identità at magbabayad ng fee, €600 mula Agosto 2025. Maaaring kailanganing i-advertise muna ng bagong employer ang trabaho; sasabihin ng checklist ng Identità kung ano ang nalalapat.
3. Patuloy kang magtrabaho sa dating employer, o tapusin ang notice mo, habang pinoproseso ito.
4. Magsisimula ka lang sa bagong trabaho kapag binigyan ka ng Identità ng interim receipt o ng bagong card. Ilegal para sa employer ang magsimula nang mas maaga, at delikado para sa iyo.

Kung sisantehin ka o magsasara ang kumpanya, may 30 araw ka para manatili sa Malta at maghanap ng bagong employer, para sa mga termination mula 1 Agosto 2025. Maaaring bigyan ng karagdagang 30 araw kung mapapatunayan mong kaya mong buhayin ang sarili mo. Gamitin ang mga araw na iyon. Huwag manahimik.

Walang puwedeng maningil sa iyo para sa pagpapalit na ito. Hindi ang dating employer, hindi ang bago, hindi isang “agent”.

Hindi nabayarang sahod

Dapat bayaran ang sahod sa regular na pagitan na hindi hihigit sa apat na linggo. Kung hindi, simple ang tagubilin ng DIER: magsampa ng reklamo sa departamento. Tumawag ang mga empleyado sa 1575 o mag-email sa info.dier@gov.mt. Iniimbestigahan ito ng DIER, at kung hindi magbabayad ang employer, maaari nitong dalhin ang kaso sa korte para sa iyo. Dalhin ang contract mo, mga payslip, bank statement at isang talaan ng mga petsa at halaga.

Ang mga non-EU na manggagawang na-hire mula 1 Oktubre 2025 ay dapat bayaran sa pamamagitan ng bank transfer. Ang employer na cash lang ang bayad ay lumalabag na sa batas.

Leave, ang mga pangunahing alam

• Vacation leave. Hindi bababa sa 192 oras sa isang taon sa 40-oras na linggo, dagdag ang mga oras ng anumang public holiday na papatak sa weekend mo. Hanggang kalahati ay puwedeng i-carry forward sa pamamagitan ng kasunduan. Kinukuha ang leave sa pamamagitan ng kasunduan sa employer; kapag napagkasunduan na, hindi na ito maaaring kanselahin ng isang panig lamang.
• Sick leave. Itinatakda ng Wage Regulation Order para sa sektor mo. Kung walang nalalapat, dalawang working week sa isang taon, kinukwenta sa oras, may medical certificate. Pagkatapos nito, sickness benefit mula sa Social Security.
• Public holidays. Bayad, para sa bawat full-time na empleyado.
• Statutory bonus. Apat na bayad sa isang taon, humigit-kumulang €512 sa kabuuan, dagdag sa sahod mo. Nasa wages page ng DIER ang mga halaga.

Maaaring magbigay ng higit ang Wage Regulation Order ng sektor mo. Hindi ito kailanman magbibigay ng mas mababa kaysa sa batas.

Kapag tinutulak kang umalis

Ang employer na gustong mawala ka nang mura ay susubok ng isa sa tatlong paraan. May sagot sa bawat isa.

• “Pirmahan mo itong resignation.” Huwag. Nawawala sa resignation ang notice pay mo. Sa Single Permit, mag-resign lang kapag naisumite na ang application ng bagong employer.
• “Ibabalik ka namin sa probation.” Imposible sa renewed contract para sa parehong trabaho.
• “Kanselado na ang permit mo, umalis ka na ngayon.” Hindi makakansela ng employer ang karapatan mo sa grace period. Tumawag sa DIER at pumunta sa Identità.

Saan lalapit

• DIER, 1575 para sa mga empleyado, Melita Street, Valletta. Mga kondisyon sa trabaho, hindi nabayarang sahod, mga pagsisante.
• Jobsplus, ang pampublikong employment service. Mga bakante, ang employment history mo, mga kurso.
• Isang union. Ang dalawang malaki, ang General Workers’ Union at UĦM Voice of the Workers, ay tumatanggap ng indibidwal na miyembro at sasamahan ka sa DIER at sa Industrial Tribunal.
• Identità, para sa anumang tungkol sa mismong permit.

Tingnan ito mismo sa pinagmulan

• DIER, probation period: anim na buwan, proporsyonal na talahanayan, isang linggong notice. https://dier.gov.mt/en/services/employment-conditions/starting-a-new-job/probation-period/
• DIER, talahanayan ng notice period. https://dier.gov.mt/en/services/employment-conditions/termination-of-employment/notice-period/
• DIER, wages FAQ: patakarang apat na linggo, reklamo, mga halaga ng bonus. https://dier.gov.mt/en/faqs/wages/
• DIER, sick leave. https://dier.gov.mt/en/services/employment-conditions/leave/sick-leave/
• DIER, vacation leave: 192 oras. https://dier.gov.mt/en/services/employment-conditions/leave/vacation-leave/
• Contact ng DIER. https://dier.gov.mt/en/contact/
• Fact sheet ng Identità: pagpapalit ng employer €600, 30 dagdag 30 araw. https://identita.gov.mt/wp-content/uploads/2025/07/Fact-Sheet.pdf